Dziadek polskich skoków narciarskich – Stanisław Marusarz

Stanisław Marusarz

Na skoczni debiutował w wieku dziesięciu lat. Mając trzynaście, potrafił pokonać wielu starszych zawodników. Pierwszy tytuł mistrza Polski zdobył jako osiemnastolatek. Oto legenda polskich skoków narciarskich – Stanisław Marusarz.

Pierwszy raz na zakopiańskiej Krokwi skakał 6 lutego 1927 roku. Wówczas, jako czternastoletni młodzieniec, z łatwością rywalizował z grupą czołowych polskich juniorów. W 1930 roku wziął udział w konkursie skoków we Lwowie. Wylądował na 44. metrze, co zapewniło mu zwycięstwo w zawodach. Pięć lat później dołączył do zawodnkiów klasy światowej. W marcowej rywalizacji w Planicy dwukrotnie pobił rekord świata. Jego lot na 97. metr do 1955 roku uznawano za rekord Polski.

27 lutego 1938 roku Stanisław Marusarz brał udział w Mistrzostwach Świata rozgrywanych w Lahti. Ze wszystkich zgłoszonych zawodników (98) skakał najdalej. Jednak mistrzostwo wywalczył najmłodszy z braci Ruud – Asbjörn. Powszechna jest opinia, że to sędziowie pozbawili Polaka medalu, poprzez celowe zaniżanie not. Norweg wyprzedził Marusarza o 0,3 pkt. Zaprzyjaźniony z naszym zawodnikiem Asbjörn, chciał przekazać mu wywalczony medal. Skończyło się jednak na tym, że Polaka okrzyknięto „Moralnym Mistrzem Świata”.

Stanisław Marusarz walczył nie tylko na skoczni. Tuż po wybuchu II Wojny Światowej włączył się do walki z okupantem. Działał jako kurier na trasie Zakopane – Budapeszt. W 1940 roku został schwytany przez słowacką służbę graniczną. Zdołał uciec z posterunku i powrócił do Zakopanego. Kiedy pojmano go po raz drugi, został oddany w ręce gestapo i uwięziony przy Montelupich w Krakowie. Sportowy duch walki pomógł i tym razem. Po wydaniu wyroku śmierci zbiegł z aresztu i wyemigrował na Węgry.

W okresie powojennym występował w Igrzyskach Olimpijskich, jednak bez większych sukcesów. W wieku 53 lat wykonał pokazowy skok na Turnieju Czterech Skoczni. Z zakopiańską Krokwią pożegnał się w 1979 roku. Wówczas, 66-letni Marusarz oddał ostatni skok, który wykorzystano do produkcji filmu „Dziadek”.

Stanisław Marusarz był postacią wszechstronną. Zdobył 21 tytułów Mistrza Polski w dyscyplinach takich jak: skoki narciarskie (11), kombinacja norweska (4), sztafeta 5 x 10 km (1), zjazd alpejski (4), kombinacja alpejska (1). Ponadto, czterokrotnie ustanawiał rekord Polski w długości lotu. Jego imieniem nazwana jest Wielka Krokiew w Zakopanem. Zmarł w 1993 roku, przemawiając nad grobem swojego przyjaciela z czasów wojny. Do dziś pozostaje niedoścignionym wzorem i ikoną polskiego narciarstwa.

fot. zbiory Muzeum Tatrzańskiego